+447490168688
emremineoglu@gmail.com

Einstien Mutluluk Formülü

Storyteller

Einstien Mutluluk Formülü

Sizce üzerine gelişigüzel bir şeyler karalanmış gibi görünen bu kağıt parçasının değeri en fazla ne kadar olabilir? Tek ipucu bu not Einstein tarafından yazılmış. 10 dolar? 650.000 dolar? 1.5 milyon dolar? 5.5 milyon dolar? Tahminleri aşağıya alayım ben de kendime bir kahve alıp geliyorum.

Ekim 1922. Einstein kendisine gönderilen bir telegrafla 1921 Nobel Fizik Ödülünü kazandığını daha yeni öğrenmiştir. Ders vermek ve akademik görüşmelerde bulunmak üzere Tokyo’dadır. İmparatorluk sarayının hemen güneyinde Japon aristokratların ricasıyla, batıdan gelen ziyaretçileri ağırlamak üzere 1880 yılında inşa edilen Imperial Hotel, Türkçe adıyla İmparatorluk Otelinde kalıyordur. Odasına siparişlerini getiren görevliye bahşiş vermek istediğinde, Japonya’da bahşiş vermenin servisten memnun olmadığı anlamına geldiğini bilmiyordur. Bahşiş verme girişimine sinirlenen görevliyi yatıştırmak için eline geçirdiği ilk şey olan kağıt kalemi alıp bir şeyler karalayan Einstein notu görevliye verirken şöyle der: ‘Bu notlar ileride çok değerlenebilir!’

Mutluluğun Formülü Çok Açık isimi İlk YouTube bölümümü yayınlamamım üzerinden tam 42 bölüm geçti ve bir kez daha mutluluk üzerine bir iki kelam etmek istedim. An’da kalmanın nasıl yapılabileceği, neden önemli olduğu, aile ve arkadaşlık bağlarının insanın mutluluğu üzerinde nasıl bir etkisi olabildiğini anlatmıştım. Einstein’ın bu notu ile ilgili haber biraz eskimiş olsa bile hem kendimin hem de bu dijital evrenin bellek kıvrımlarında yer etmesi için sizinle paylaşmak istedim.

Bu notun nasıl yazıldığı ile ilgili az önce bahsettiğim bahşiş hikayesinin çeşitli versiyonları var internette. Bazısı, Einstenin’ın her zamanki gibi parasız olduğu ve bahşiş veremediği için bu notu yazdığı, bazısı otel görevlisi değil bir kurye olduğu yönünde. Sanırım işin o kısmı artık şehir efsanesi olmuş ama değişmeyen bir gerçek var! Bu notun ne kadara satıldığı. Hazır mısınız söylüyorum, sıkı tutunun. Bu not yazıldıktan tam 95 yıl sonra, 2017 senesinin yine bir Ekim ayında yapılan bir açık arttırmada tamı tamına 1 milyon 560bin dolara satılıyor. Evet rakam bu noktaya ulaştıktan sonra 60bin dolarcığı aşağıya yuvarlamanın bir mahsuru yoktur herhalde, kabaca 1.5 milyon dolar diyebiliriz.

Size daha önce ‘Hikaye anlatımı neden güçlüdür’ videomda bahsettiğim Rob Walker ve Joshua Glenn’in ‘Sıradan şeyler hakkında 100 sıra dışı hikaye’ isimli sosyolojik çalışmasına çok benzer bir sebeple bu değere ulaşıyor bu not. O çalışmada her bir objeyi ortalama 1 dolar 25 sente mal edip, toplamda 125 dolarlık yatırım ve uydurma hikayelerle açık arttırmalardan 8000 dolarlık bir gelir elde etmişlerdi. Yalnız Einstein’ın görevliye verdiği notun tabi ki şöyle farkları var: notun yazılma hikayesi, yazıldığı kağıt, geçen yüzyılın en önemli dâhilerinden birinin orijinal el yazısı olması ve daha da önemlisi aslında bu notta yazılan mesajın içeriği. Bu notta tam olarak şu yazılmış:

Stilles bescheidenes Leben gibt mehr Glueck als erfolgreiches Streben, verbunden mit bestaendiger Unruhe

Bu seslendirme için ablam Elif’e teşekkür ederim. İkimiz de Almanya doğumluyuz ama onun hala aksanı sanki orada yaşıyor gibi, gıcık!

Almanca bilenleriniz anlamışlardır çoktan mesajı. Şöyle demiş Einstein:

Sakin ve mütevazı bir yaşam, başarı peşinde koşmanın neden olduğu daimi huzursuzluktan çok daha fazla mutluluk getirir

Kısaca bu notun neden yazıldığı, hangi kağıda yazıldığı, yer ve zamanın önemi, yazan kişi ve bence daha da değerlisi mesajın içeriği bu kağıt parçasının değerini 1.5 milyon dolar yapıyor.

Bu arada aynı anda ikinci bir kağıda bir not daha yazmış Einstein. O not da 240bin dolara alıcı bulmuş. Orada da şöyle demiş:

Wo ein Wille ist, da ist auch ein Weg

Türkçesi şöyle:
Eğer istek varsa, bir yolu vardır

Durun siz güzel kafanızı yormayın ben size toplam hasılatı hemen hesaplayayım, 1milyon 560bin, 240bin…. Evt tamı tamına 1 milyon 800bin iki parça kâğıdın değeri.

Neyse rakamların cazibesine kapılıp gitmeyelim yine, ilk mesajdaki notuna bir daha bakalım.

Stilles bescheidenes Leben gibt mehr Glueck als erfolgreiches Streben, verbunden mit bestaendiger Unruhe

Sakin ve mütevazı bir yaşam, başarı peşinde koşmanın neden olduğu daimi huzursuzluktan çok daha fazla mutluluk getirir

Bu notun bir dâhinin elinden çıkması, o dâhinin dünyanın en prestijli ödüllerinden birini yani Nobel Fizik Ödülünü daha henüz almış olması, yani tırnak içinde başarılı olması ve bunun resmi kurumlar tarafından tanınması akabinde bu yazıyı yazmış olması bu notu 1.5 milyon dolara satılmasından daha çok şey söylüyor bize. Ben kendi çıkarımımı yaptım koydum bir kenara. Sizi yönlendirmemek için bu nota dair düşüncelerimi çok açık etmeyeceğim bu videoda zaten beni tanımaya başlayanlarınız artık biliyorlardır diye tahmin ediyorum. Aramızda ufak bir konuşma başlatmak istiyorum aslında bu videonun altına. Aşağıya bu nottan anladıklarınızı yazmanınızı rica edeceğim ve size bir sorum daha olacak: Bu notu 1.5 milyon dolara satan adam mı olmak isterdiniz yoksa sakin ve mütevazi bir yaşam sürerek mutlu mu olmak isterdiniz? Peki neden?

Soruyu cevaplamadan önce de bir soruyu daha düşünmenizi istiyorum, çevrenizde ünlü olmayan ama çok zengin insanlar var mı ve bu insanlar gerçekten huzurlu ve mutlular mı?

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *